Ποιοι χαρακτήρες κινδυνεύουν να αποκτήσουν κάποιο Σ.Μ.Ν.;


Στην προσπάθεια των ειδικών να προστατεύσουν και να προλάβουν την εξάπλωση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, υπάρχει πληθώρα ερευνών. Το φύλο, η ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο είναι μερικά από τα δεδομένα που λαμβάνουν υπόψη ώστε να χωρίσουν τον πληθυσμό σε ομάδα “υψηλού” και “μειωμένου” κινδύνου.

Έχοντας κατά νου πως για να νοσήσει κάποιος από τα Σ.Μ.Ν. (χλαμύδια, σύφιλη, AIDS, τριχομονάδες, HPV, μυκητιάσεις, κ.α.) πρέπει να προβεί σε κάποιες μη-προσεκτικές σεξουαλικές συμπεριφορές, οι ειδικοί συμπέραναν πως είναι και οι συμπεριφορές που σχετίζονται με την υγεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν συμπεριφορές που οι άνθρωποι κάνουν χωρίς την επέμβαση ή παραίνεση από κάποιον, αλλά και συμπεριφορές που υπάρχει χώρος επιρροής από τους γύρω. Συμπεριφορές τέτοιες είναι το κάπνισμα, η άσκηση, η κατανάλωση αλκοόλ και το σεξ χωρίς προφυλάξεις. Σε αυτές τις δραστηριότητες ρόλο παίζει κυρίως η προσωπική επιλογή του καθένα. Ο καθένας έχει δικές του σκέψεις, δικά του συναισθήματα και δικές του συμπεριφορές και το σύνολο αυτών είναι η προσωπικότητα του κάθε ατόμου. Ως απόρροια αυτής της θεώρησης λοιπόν, οι ειδικοί θέλησαν να ελέγξουν την πιθανότητα η προσωπικότητα να μπορεί να γίνει ένδειξη της πιθανότητα κάποιος να νοσήσει από Σ.Μ.Ν ή όχι.

 

Αναφερόμενοι στην προσωπικότητα του ατόμου, είναι επικρατέστερη η θεωρία που θέλει το κάθε άτομο να έχει 5 διαστάσεις ανάπτυξης συμπεριφορών, συναισθημάτων και σκέψεων που καθορίζουν και την προσωπικότητά του (Big Five Personality Dimension). Τα εξής πέντε:

 

  1. Δεκτικότητα στην εμπειρία (openness to experience)
  2. Εξωστρέφεια (extraversion)
  3. Ευσυνειδησία (conscientiousness)
  4. Συγκαταβατικότητα (agreeableness)
  5. Συναισθηματική αστάθεια - νευρωτική συμπεριφορά (neuroticism)

 

Βασισμένοι σε έρευνες, καταλήγουμε πως οι ποικιλία αναλογιών που μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε άτομο είναι και ο λόγος της διαφορετικότητάς μας. Για αυτόν τον λόγο τελικά δεν έχουμε όλοι τις ίδιες αντιδράσεις σε ανάλογες καταστάσεις. Δηλαδή, για αυτό και δεν είναι όλα τα άτομα με σεξουαλικά ενεργή ζωή, το ίδιο πιθανά να νοσήσουν από Σ.Μ.Ν. Πιο συγκεκριμένα, έχει αποδειχθεί πως είναι 3 οι καθοριστικοί παράγοντες:

  • Το πλήθος τον σεξουαλικών συντρόφων
  • Η χρήση προφυλακτικού
  • Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ

 

Αναφορικά λοιπόν στους ανωτέρω παράγοντες, σύγχρονες έρευνες έχουν υποδείξει ότι:

Τα άτομα που έχουν μεγάλο αριθμό σεξουαλικών συντρόφων, έχουν υψηλό ποσοστό εξωστρέφειας και μειωμένο ποσοστό συγκαταβατικότητας και ευσυνειδησίας. Η συμπεριφορά και οι σκέψεις τους δηλαδή χαρακτηρίζονται από λιγότερο ντροπαλές και συντηρητικές απόψεις, με αποτέλεσμα να κάνουν εφήμερες σχέσεις, που συνήθως δεν είναι μονογαμικές και υπάρχουν κυρίως για το σεξ. Επιπλέον, η χρήση προφυλακτικού δεν είναι διαδεδομένη ανάμεσα σε άτομα που είναι νευρωτικά (χωρίς ιδιαίτερη συναισθηματική σταθερότητα), δεν είναι συγκαταβατικά και έχουν χαμηλή ευσυνειδησία. Με αυτή την δομή προσωπικότητας, το άτομα προτιμά να είναι πιο αυθόρμητο, χωρίς να αναλογίζεται και να συνειδητοποιεί τις πιθανές επιπτώσεις μίας σεξουαλικής επαφής χωρίς προφύλαξη. Τέλος, τα ίδια χαρακτηριστικά φαίνεται να εμφανίζουν και τα άτομα εκείνα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ. Άτομα που είναι ιδιαιτέρως επιθετικά, κατατρέχουν σε συμπεριφορές όπως η κατανάλωση αλκοόλ και η κατάχρηση ουσιών, που είναι για εκείνους μία μορφή συναισθηματικής ανακούφισης.

Αυτά τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας εντοπίζονται και σε ψυχοπαθολογικά προφίλ ατόμων. Αναλυτικότερα, η οριακή προσωπικότητα παρουσιάζει αυξημένα νευρωτικές συμπεριφορές και χαμηλά ποσοστά ευσυνειδησίας και συγκαταβατικότητας. Είναι δηλαδή άτομα που χωρίς ιδιαίτερη σκέψη και μη λαμβάνοντας υπόψη πιθανούς παραμέτρους, θα προέβαιναν σε συμπεριφορές για να ικανοποιήσουν συναισθήματα τις στιγμής, όπως για παράδειγμα να έρθουν σε σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις με άτομο που δεν γνωρίζουν καλά και δεν έχουν περαιτέρω σχέσεις. Επιπροσθέτως, η αντικοινωνική προσωπικότητα έχει χαρακτηριστικά χαμηλά ποσοστά συγκαταβατικότητας και υψηλά ποσοστά επιθετικότητας (που ανήκει στο νευρωτικό φάσμα). Άτομα που έχουν δηλαδή μικρό ενδιαφέρον για τα κοινώς αποδεκτά δεδομένα και είναι περισσότερο εκρηκτικοί, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη πιθανές αρνητικές συνέπειες των πράξεών τους.

Κατά συνέπεια, παρατηρώντας πως η συγκαταβατικότητα και η ευσυνειδησία απουσιάζουν από τις παραπάνω συμπεριφορές, γίνεται εμφανές και το γεγονός πως ο συνδυασμός τους αποτελεί επικίνδυνος. Πιο αναλυτικά, η αυξημένη παρορμητικότητα και απερισκεψία αυτών, έχουν ως απόρροια την μειωμένη ικανότητα να είναι οργανωμένοι και να έχουν αυτοέλεγχο. Έτσι, οι συμπεριφορές τους είναι επικίνδυνες για εκείνους και/ή τους άλλους. Είναι λοιπόν σκόπιμο, η ευπαθής και ασυνείδητη αυτή ομάδα ατόμων να έχει μία πιο έντονη ενημέρωση αναφορικά με τα Σ.Μ.Ν. και τις συνέπειες των απερίσκεπτων πράξεών τους γενικότερα.

 

* Από την Αγγελική Τζάνου, BSc Ψυχολογία - MSc Ψυχολογία Υγείας, Γνωσιακή- Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία - Sex Therapy

210 77 1000 4,  6972586625 – antzanou@gmail.com-

http://angelikitzanou.blogspot.gr

https://www.facebook.com/tzanouaggelikipsy